อกไก่ ตะเข้ราง แป ไม้ปิดกันนก เชิงชาย
เมื่อพูดถึง หลังคาบ้าน เจ้าของบ้านหลายคนมักจะนึกถึง กระเบื้องมุงหลังคา แต่ในความเป็นจริงแล้ว เมื่อพูดถึง ”หลังคาบ้าน” ไม่ได้หมายถึงกระเบื้องมุงหลังคาเพียงอย่างเดียว แต่หลังคาบ้านนั้นประกอบไปด้วย 3 ส่วนคือ
  1. กระเบื้องหลังคา
  2. โครงหลังคา
  3. อุปกรณ์หลังคา
เมื่อเป็นเช่นนั้นการเป็นเจ้าของบ้านที่ดีจึงไม่ควรที่จะรู้จักแต่เพียงเฉพาะ กระเบื้องหลังคา เท่านั้น ควรต้องทำความรู้จักกับโครงหลังคาและอุปกรณ์หลังคาด้วยเช่นกัน

ในส่วนของ “โครงหลังคา” ที่เราคุ้นเคยกันมักจะทำมาจากไม้หรือเหล็กรูปพรรณ หลักๆ มักจะประกอบไปด้วยส่วนต่างๆตามภาษาช่าง อาทิเช่น
  1. แป” เป็นส่วนที่ทำหน้าที่รองรับน้ำหนักของกระเบื้องหลังคา
  2. จันทัน” เป็นส่วนที่รับน้ำหนักจากแป และส่วนที่ยื่นยาวออกไปจากผนังเพื่อรับน้ำหนักของชายคา
  3. อกไก่ และ อะเส” เป็นส่วนที่รับน้ำหนักจากจันทัน โดยอกไก่จะรับน้ำหนักจันทันอยู่บริเวณใต้สันหลัง ส่วนอะเสจะรับน้ำหนักจันทันบริเวณขอบบนของผนังบ้าน
  4. ดั้ง และ ขื่อ” ดั้งจะรับน้ำหนักจากอกไก่ โดยวางตั้งฉากอยู่บนขื่อที่วางอยู่บนหัวเสา
  5. เชิงชาย และ ปั้นลม” เชิงชายจะทำหน้าที่ยึดแนวของปลายไว้ด้วยกัน ไม่ให้บิดหรือโก่งงอ ส่วนปั้นลมก็จะทำหน้าที่คล้ายกับเชิงชายแต่จะติดอยู่กับด้านของของจันทันด้านนอกสุดของหลังคาจั่ว
ในอดีตส่วนประกอบของโครงสร้างดังที่กล่าวมาข้างต้นมักจะทำมาจากไม้เนื้อแข็ง อย่างเช่น ไม้เต็ง หรือไม้รัง ต่อมาเมื่อไม้มีราคาสูงขึ้น ทำให้คนส่วนใหญ่หันมานิยมใช้เหล็กรูปพรรณแทนการใช้ไม้ ซึ่งคนส่วนมองว่า แม้เหล็กรูปพรรณจะมีน้ำหนักมากแต่ก็มีความแข็งแรงทนทานมากกว่าไม้ แต่ในปัจจุบันได้มีความก้าวหน้า ในการพัฒนา โครงหลังคาสำเร็จรูป ซึ่งออกแบบโดยใช้เหล็กกำลังดึงสูงขนาดเล็ก น้ำหนักเบา ประกอบขึ้นเป็นโครงถัก (Truss) เพื่อให้สามารถรับน้ำหนักกระเบื้องหลังคาและยังสามารถทนต่อแรงของลมพายุได้อีกด้วย

สำหรับในส่วนของ “อุปกรณ์หลังคา” ก็เป็นองค์ประกอบของหลังคาบ้านอีกอย่างส่วนหนึ่งที่มีความสำคัญ และมีชื่อเรียกตามภาษาช่าง แตกต่างกันออกไปยกตัวอย่างเช่น
  1. ครอบหลังคา” ครอบหลังคา ทำหน้าที่ปิดช่องว่างระหว่างผืนหลังคาที่มีการเปลี่ยนแนวหรือหักมุม เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำฝนผ่านช่องว่างดังกล่าวลงไปยังใต้หลังคา ในภาษาช่าง ครอบหลังคาอาจเรียกเจาะจงลงไปได้อีกตามตำแหน่งที่ติดตั้ง ได้แก่
    • ครอบสันหลังคา จะเป็นครอบหลังคาที่ติดตั้งตามแนวของสันหลังคา
    • ครอบข้าง จะเป็นครอบหลังคาที่ติดตั้งบริเวณด้านข้างของหลังคาทรงจั่ว
    • ครอบผนัง จะเป็นครอบหลังคาที่ติดตั้งบริเวณแนวบนของหลังคาปีกนกที่เชื่อต่อกับผนัง
  2. ไม้ปิดกันนก” ทำหน้าที่ตรงๆ ตามชื่อเรียกของมัน คือ ทำหน้าที่ปิดช่องว่างระหว่างปลายของลอนกระเบื้องมุงหลังคากับเชิงชาย ป้องกันไม่ให้นกเข้าไปทำรังใต้ชายคาบ้าน แม้ว่าในบางครั้ง ไม้ปิดกันนก สามารถถูกเรียกด้วยชื่ออย่างอื่น ยกตัวอย่างเช่น ไม้ปิดเชิงชาย หรือ แผ่นปิดเชิงชาย แต่ทั้งหมดก็ยังคงมีหน้าที่อย่างเดียวกัน
ภาษาช่างที่หยิบยกขึ้นมาเป็นตัวอย่างเพื่อพยายามอธิบายว่า หลังคาบ้าน ไม่ได้หมายถึง กระเบื้องหลังคา แต่เพียงอย่างเดียว แต่ยังหมายรวมถึง โครงหลังคา และ อุปกรณ์หลังคา อีกด้วยเช่นกัน การทำความรู้จักกับบ้านของเราเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่ง เพราะเมื่อใดก็ตามที่บ้านมีปัญหา เราจะได้รู้ว่าควรที่จะแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นกับบ้านของเราได้อย่างไร ถึงแม้ว่าโดยปกติแล้วเรามักจะมองไม่เห็น (ความสำคัญของ) ส่วนประกอบของหลังคาเหล่านี้ก็ตามที

บทความอื่นๆ

เตรียมตัวสร้างบ้านเย็น

วิธีการเลือกซื้อวัสดุก่อสร้างเพื่อบ้านเย็น

ฝ้าชายคาระบายอากาศ

จบงานง่ายด้วยระบบบ้านเย็น

เติมไม้ใส่เสน่ห์ ให้บ้านสวย

ตัวเลือกวัสดุใหม่ ใช้แทนไม้

ศัพท์ช่าง

สลับสี สร้างลาย พื้นผนังไม้

ย้อมสีไม้สมาร์ทวูดอย่างไรให้สวยสมใจ

เปลี่ยนโครงไม้ผุให้เป็นโครงไม้ใหม่ ปลวกไม่กิน

ก่อนจะคิดต่อเติมบ้าน

ฐานรากกับงานต่อเติม

เปลี่ยนบ้านไม้หลังเก่าเป็นหลังใหม่ ด้วยโครงสร้างเดิม

งานเปียก งานแห้ง

ต่อเติมบ้านไม่ให้ร้อน

ออกแบบต่อเติมได้ดีด้วยวัสดุที่เหมาะสม

ต่อเติมรวดเร็วด้วย สมาร์ทบอร์ด

อันตรายจาก แร่ใยหิน ที่ช่างมักมองข้าม

ออกแบบบ้านให้สามารถอยู่กับน้ำได้

ลมที่มาพร้อมกับน้ำ

ความชื้นกับวัสดุ

ศัพท์ช่าง ปูนซีเมนต์ และคอนกรีต

กำแพงกันน้ำ

สารพัดวัสดุทนน้ำ

เรื่องหลังคา ไม่ใช่แค่กระเบื้อง

หลังคาบ้านไม่ร้อน เป็นอย่างไร

เลือกอย่างไรให้ไม่รั่ว

มารู้จักโครงหลังคาสำเร็จรูป

อาคารสวยโดดเด่นด้วยหลังคา

อุปกรณ์เสริมสำหรับหลังคา

เพิ่มความปลอดภัยในการติดตั้งโครงหลังคา ด้วยระบบหลังคา ตราช้าง

ทำให้โครงสร้างบ้านแข็งแรงได้ ตั้งแต่ยังไม่เริ่มสร้าง

ข้อควรรู้ก่อนต่อเติมบ้าน

ทำความรู้จักกับภาษา “ช่าง” เพื่ออ่านแบบก่อสร้างให้เข้าใจ

เลือกใช้ปูนให้เหมาะสมกับสภาพที่ตั้งของอาคาร

อาคารสวยด้วยโครงสร้าง

ปูนซีเมนต์เลือกใช้อย่างไร

แสงแดดทำร้ายบ้านอย่างไร?

ตัวช่วยระบายลม ที่มักถูกลืม

เข้าสวนคลายร้อนกันดีกว่า

อะไรคือความแตกต่างของระเบียง เฉลียง ชาน

ตัวช่วยเสริมความทนทานต่อแสงแดด

นำธรรมชาติกลับคืนสู่บ้านกันดีกว่า

ก่อนฝนมาต้องเตรียมตัวอย่างไร

หลังคาทนทานต้อนรับหน้าฝน

รั้วรอบขอบชิด

ศัพท์ช่าง: มารู้จักรูปทรงหลังคาแบบต่างๆ กันดีกว่า

ไอเดีย กันฝนสาด

อันตรายของระบบไฟฟ้ารั่ว ในหน้าฝน

ต่อเติมโครงหลังคาให้ไว ก่อนฝนจะมา

ใส่หน้ากากให้บ้านสวย แค่เปลี่ยนฉากหน้าให้กับบ้าน ก็เสมือนได้บ้านหลังใหม่

มารู้จักคำศัพท์ที่เรามักใช้แบบทับศัพท์กันดีกว่า ว่าแท้จริงแล้วมันมีความหมายว่าอย่างไร

หน้าบ้านแปลกตา แนวคิดแปลกใจ

อัพเดทฝ้าสมาร์ทบอร์ดลายใหม่ๆ

จบงานง่ายกว่าด้วยโครงสร้างเบา

กรุผนังบ้านด้วยไม้ หลากหลายลวดลาย

Refresh & Renovation: ต่อเติมเพิ่มสวน

เพิ่มสวนในพื้นที่จำกัด

รวมไอเดียการต่อเติมตกแต่งพื้นที่สำหรับเด็ก

การออกแบบห้องเด็กให้ปลอดภัยและส่งเสริมพัฒนาการ

รู้จักโครงสร้างก่อนสร้างบ้าน

ลดปัญหาแตกร้าวของพื้น-ผนังคอนกรีต

เหล็กดี

ระบบกันน้ำไหลย้อน

คลายร้อนให้บ้าน กับ ตราช้าง

สำรวจบ้านเพื่อดับร้อนด้วยระบบ PASSIVE

ระบบหลังคาตราช้าง ขั้นสุดแห่งนวัตกรรมหลังคาทั้งระบบ

ระบบหลังคาตราช้าง สร้างความสุขให้บ้านคุณอย่างไร

นวัตกรรมหลังคาสวยแกร่งครบจบในหนึ่งเดียว กับระบบหลังคาตราช้าง

ไม้สังเคราะห์สวยทนคุ้มค่าตัวเลือกที่อย่ามองข้ามในการรีโนเวท

เปลี่ยน 6 จุด เพิ่มสไตล์ให้บ้านโดดเด่น

มาทำความรู้จักกับบ้านสไตล์ต่างๆกันว่าต้องมีอะไรบ้าง

ขั้นสุด...แห่งความคุ้มค่าเหนือกาลเวลา

ขั้นสุด...แห่งการผสมผสานสไตล์ประยุกต์

"เติมธรรมชาติสวยๆ ให้พื้นที่รอบบ้าน"

ชวน Chill กับตราช้าง

ชวนชิลกับตราช้าง ปกาสัย

ชวนชิลกับตราช้าง วิไลวรรณ

ระเบียงไม้ริมสวนสวย

พื้นไม้ริมสระว่ายน้ำ

พื้นไม้เคียงข้างทะเล

ราชาวดี บ้านกรูด รีสอร์ต

อัลซิดินี่ ไวน์เนอรี่